Bijstand in Nederland betreft de Algemene Bijstand en de Bijzondere bijstand. Heb je geen werk of verdien je niet genoeg om jezelf en/of je gezin te onderhouden? Dan heb je misschien recht op een bijstandsuitkering van jouw gemeente. Voor recht op bijstand moet je aan voorwaarden voldoen.
Niet iedereen die recht heeft op gemeentelijke regelingen maakt hier gebruik van. Misschien geldt dit ook voor jou. Bijvoorbeeld omdat je de regeling niet kent of omdat je ervan uitgaat dat je er geen recht op hebt. Misschien zie je op tegen een ingewikkelde procedure. Of vind je dat anderen de financiële compensatie harder nodig hebben. Het kan dan zijn dat je geld misloopt waar je recht op hebt. Neem contact op met je gemeente of met sociaal raadslieden bij jou in de buurt als je vragen hebt of meer informatie wilt.
Algemene bijstand
Algemene bijstand is er als je gewoonweg niet voldoende geld hebt om in jouw levensonderhoud te voorzien. Het is in feite een laatste vangnet wanneer bijvoorbeeld geen recht hebt op enige andere uitkering of studiefinanciering. Het doel van een algemene bijstandsuitkering is dat je een periode waarin je onvoldoende geld hebt te overbruggen totdat je weer betaald werk hebt gevonden. De gemeente helpt jou bij het vinden van geschikt werk via het UWV en zorgt voor de uitbetaling van de uitkering. In principe wordt de algemene bijstand maandelijks door jouw gemeente betaald. Vakantiegeld wordt in principe één keer per jaar uitgekeerd in mei. Voor meer informatie kun je terecht bij jouw gemeente.
Bijzondere bijstand
Denk bij de bijzondere bijstand bijvoorbeeld aan kosten voor een operatie, een bril, verhuizing of een schoolkamp van een kind. Als je deze uitgaven niet zelf betalen uit je eigen inkomen of vermogen dan kan de gemeente in deze gevallen bijzondere bijstand verlenen. Dit doet de gemeente alleen als ze ervan overtuigd is dat de uitgaven noodzakelijk zijn én dat je deze uitgaven echt niet zelf kunt betalen. De betaaldata van bijzondere bijstand verschillen per soort bijstand en ook per gemeente, dit komt omdat de gemeente waar u woont of verblijft de plaats is waar u bijzondere bijstand kunt aanvragen. Neem hiervoor dus contact op met uw gemeente.
Eerste betaling
Vraag een bijstandsuitkering op tijd aan via werk.nl (UWV) of uw gemeente, omdat sommige gemeenten jouw aanvraag pas na één maand (28 dagen) in behandeling nemen. Gedurende de volledige periode geldt een sollicitatieplicht, ongeacht of er al een bedrag is uitgekeerd.
Verschillende gemeentelijke bijstandsregelingen
Gemeentes bepalen de voorwaarden van de verschillende gemeentelijke regelingen. Deze kunnen per gemeente en per regeling verschillen. Gemeenten hanteren hierbij een bovengrens wat betreft je inkomen, bijvoorbeeld 120 procent van de bijstandsnorm. Heb je een inkomen boven deze grens, dan kom je vaak niet in aanmerking voor minima-regelingen.
Voor bijzondere bijstand kan een gemeente je draagkracht berekenen. Dit is het bedrag dat je zelf moet betalen. Zijn de kosten waarvoor je bijzondere bijstand aanvraagt hoger dan je draagkracht, dan krijg je dat gedeelte vergoed. Het kan dus heel goed dat je met een betaalde baan in aanmerking komt voor een tegemoetkoming. Soms gaat het dan om een gedeeltelijke vergoeding.
Het is verstandig om bij de Sociale Dienst van je gemeente na te vragen of je in aanmerking komt voor een vergoeding vóórdat je een product koopt. De gemeente beoordeelt iedere aanvraag apart. Houd er rekening mee dat een gemeente een eigen bijdrage kan vragen.
- Algemene bijstandsuitkering (via je gemeente);
- Bijzondere bijstand;
- Individuele inkomenstoeslag;
- Schoolkosten;
- Collectieve zorgverzekering;
- Studietoeslag;
- Regelingen voor sport en cultuur;
- Voedselbank en kledingbank;
- Kwijtschelding lokale lasten.
Algemene voorwaarden bijstand
Er zijn enkele algemene voorwaarden waaraan je moet voldoen voordat je recht hebt op een bijstandsuitkering:
- Je bent Nederlander of u heeft een geldige verblijfsvergunning;
- Je bent 18 jaar of ouder;
- Je woont in Nederland;
- Je hebt geen recht op een andere uitkering;
- Je hebt onvoldoende inkomen of vermogen om rond te kunnen komen;
- Je moet solliciteren en aantonen dat je er alles aan doet om werk te zoeken en te behouden;
- Je hebt niet te veel vermogen.
Om recht te hebben op een bijstandsuitkering, mag je niet te veel ‘vermogen’ hebben. Vermogen is bijvoorbeeld spaargeld, een erfenis of waardevolle spullen zoals een auto. De spullen van alle gezinsleden tellen mee. Je vermogen mag in 2024 maximaal € 15.150 zijn als je getrouwd bent, samenwoont of alleenstaand ouder bent. Als je alleen woont dan mag je vermogen maximaal € 7.575 zijn.
Aftrekbare bijzondere vergoedingen
Onder artikel 7 van de Wwb vallen een aantal bijzondere uitkeringen of vergoedingen die niet tot inkomen en/of vermogen worden gerekend:
- Tegemoetkoming gedupeerden Bijlmerramp;
- Tegemoetkoming asbestslachtoffers;
- Vergoeding geluidszones luchtvaartterrein Maastricht;
- Vergoeding Legionella-epidemie;
- Uitkering aan oud-mijnwerkers i.v.m. silicose;
- Uitkering twee tot vijfjarige diensttijd veteranen;
- Uitkering tegoeden Tweede Wereldoorlog;
- Onkostenvergoeding vrijwilligerswerk;
- Tegemoetkoming pensioenverevening;
- Uitkering schade DES-gebruik tijdens zwangerschap;
- Tegemoetkoming niet-loondienstgerelateerde slachtoffers van mesothelioom;
- Vergoeding slachtoffers seksueel misbruik Rooms-Katholieke Kerk;
- Vergoeding schade seksueel misbruik in instellingen en pleeggezinnen.
Betaaldata algemene bijstand
De algemene bijstandsuitkeringen worden in het algemeen uitbetaald op of rond de 24ste van iedere maand. In mei wordt ook het vakantiegeld uitgekeerd. De algemene en bijzondere bijstand en de andere minima regelingen worden door de gemeente uitbetaald. Klik hier om meer te lezen over Nederlandse gemeenten en de zaken die zij regelen.